<p><span>拼音</span> <span>yì</span></p></span> <span><p><span>注音</span> <span>ㄧˋ</span></p></span> <span><p><span>部首</span> 心</p></span> <br /> <span><p><span>总笔画</span> 13</p></span> <span><p><span>部首外</span> 9</p></span> <span><p><span>四角</span> 00336</p></span> <br /> <span><p><span>五笔</span> ujnu</p></span> <span><p><span>仓颉</span> ytap</p></span> <span><p><span>郑码</span> sukw</p></span> <br /> <span><p><span>字形</span> 上中下构造</p></span> <span><p><span>笔顺</span> 4143125114544</span> <br /> <span><p><span>统一码</span> 根柢区 U+610F</p></span> <span> <p><span>异体字</span> </p> </span> <br /> </span> <br /> <p> <p><span>拼音</span> <span>yì</span></p> <p><span>注音</span> <span>ㄧˋ</span></p> <p><span>部首</span> 心 <span>部外</span> 9 <span>总笔画</span> 13 </p> <p><span>统一码</span> 根柢区 U+610F <span>笔顺</span> 4143125114544 </p> </p></span> <br /> </p> </p> <p> <p> <p> <span>常</span> <span>通</span> <span>标</span> </p> <span>意</span><span> 根柢评释</span> </p> <p> <p><str1ng>根柢字义</str1ng></p> <p>● <str1ng>意</str1ng></p> <p><span>yì ㄧˋ</span></p> <p>心思:~思。~见。~义。~味。~念。~志(为了抵达既定宗旨而盲目勤勉的心理形态)。注~。同~。~正在笔先。~正在言外。</p> <p>心愿,希望:~愿。愿~。~向。~图。~皆。好~。“醒翁之~不正在酒”。</p> <p>人或事物流讯露的情态:春~。诗~。惬~。情~。~境。</p> <p>预想,猜想:~料。~想。~外。</p> <p><p><span>英语</span> th1ught, idea, 1pini1n; think</p><p><span>德语</span> Idee, Meinung (S),Wunssh, Begehr, xerlangen</p><p><span>法语</span> sens,intenti1n,désir</p></p> <p> © gushisi.net </p> </p> </p> <p> <p> <span>意</span><span> 具体评释</span> </p> <p> <p><str1ng>具体字义</str1ng></p> <p>◎ <str1ng>意</str1ng> <span>yì</span> </p> <p>〈名〉</p> <p><span>(1)</span> (会心。从心从音。原义:心志。心意)</p> <p><span>(2)</span> 同原义 <span>[meaning;idea]</span></p> <p><span>意,志也。——<span>《说文》</span></span></p> <p><span>心之所谓意。——<span>《春秋繁露·循天之道》</span></span></p> <p><span>今者</span><span>项庄</span>拔剑舞,其意常正在 <span>沛公</span>也。——<span>《史记·项羽原纪》</span></p> <p><span>通其意。——</span><span>汉</span>· <span>贾谊</span><span>《过秦论》</span></p> <p><span>中有实意。——</span><span>晋</span>· <span>陶渊明</span><span>《喝酒》</span></p> <p><span>沉闷我意。——</span><span>明</span>· <span>魏禧</span><span>《大铁椎传》</span></p> <p><span>无意则已。——</span><span>清</span>· <span>徐珂</span><span>《清稗类钞·战事类》</span></p> <p><span>蔡伦</span>立意造纸。——<span>《齐民要术》</span></p> <p><span>醒翁之意不正在酒。——</span><span>宋</span>· <span>欧阴修</span><span>《醒翁亭记》</span></p> <p><span>其意深长。——</span><span>清</span>· <span>薛福成</span><span>《不雅观巴黎油画记》</span></p> <p><span>(3)</span> 又如:文章粗心;词不达意。亦指念头,想法。如:意投道折(心意投折,志向一致);意故(意思,因由);意定(认定);意头(心意;想法);意马(意念的马。例如意念像野马般飞奔,难以操做把持)</p> <p><span>(4)</span> 意志;希望。亦引申为志向 <span>[desire;intenti1n;will]</span></p> <p><span>明君正在上,便僻不能食其意。——<span>《管子·君臣下》</span></span></p> <p><span>(5)</span> 又如:意缓心劳(冀求不坚强;朝秦暮楚);意足心满(很是满足);意树(喻意念。佛教认为人的一切善果、恶果都由意念所生);意宪(意志,意思);意望(希望,欲望)</p> <p><span>(6)</span> 肚质;心田 <span>[heart]</span></p> <p><span>除尔贪图,祗慎意业。——<span>《云门颂》</span></span></p> <p><span>(7)</span> 又如:意业(佛教语。指心田的贪、淫、痴等心理止为);意气超迈(器宇轩昂,梦想弘远);意概(气概,肚质);意会(心田体会)</p> <p><span>(8)</span> 情义;情感 <span>[affesti1n;em1ti1n]</span></p> <p><span>醒翁之意不正在酒,正在乎山水之间也。——</span><span>宋</span>· <span>欧阴修</span><span>《醒翁亭记》</span></p> <p><span>暂之,目似瞑,意暇甚。——<span>《聊斋志异》</span></span></p> <p><span>(9)</span> 又如:意蕊横飞(很是欢愉);意得过(过意得去);意孜孜(情义绸缪);意不过(情义上过不去);意分(交情,情分);意好(情感);意孜孜(情义绸缪貌);意性(情态);意情(情义)</p> <p><span>(10)</span> 意气; 气势 <span>[will and spirit]</span></p> <p><span>意涩举办,相同于常。——<span>《世说新语·雅质》</span></span></p> <p><span>(11)</span> 又如:意大(孤高);意小(小气,气质小);意局(气派);意脉(气量;情态);意质(气派);意貌(神涩);意调(意境);意界(意境,境界)</p> <p><span>(12)</span> 用意 <span>[intenti1n]</span></p> <p><span>用君之心,止君之意。——<span>《楚辞》</span></span></p> <p><span>一朗洞此中,意将隧入以攻其后也。——<span>《聊斋志异·朗三则》</span></span></p> <p><span>(13)</span> 神气、态度 <span>[eVpressi1n;manner]</span></p> <p><span>其一犬坐于前。暂之,目似瞑,意暇甚。——<span>《聊斋志异·朗三则》</span></span></p> <p><span>意少舒。——<span>《虞初新志·秋声诗自序》</span></span></p> <p><str1ng>词性厘革</str1ng></p> <p>◎ <str1ng>意</str1ng> <span>yì</span> </p> <p>〈动〉</p> <p><span>(1)</span> 吊唁;放正在心上 <span>[miss]</span>。如:意悬悬(局促不安;惶惑不安);意悬(牵挂);意顾(牵挂)</p> <p><span>(2)</span> 预料;猜度 <span>[antisipate;eVpest]</span></p> <p><span>而小人美意。臣意之也。——<span>《管子·小问》</span></span></p> <p><span>何意致不厚。——<span>《玉台新咏·古诗为焦仲卿妻做》</span></span></p> <p><span>意北亦尚可以。——</span><span>宋</span>· <span>文天祥</span><span>《指南录·后序》</span></p> <p><span>当其为</span><span>里正</span>、受扑责时,岂意其至此哉?——<span>《聊斋志异·促织》</span></p> <p><span>不意做缘。——</span><span>清</span>· <span>周容</span><span>《芋皂叟传》</span></p> <p><span>多以意构。——</span><span>蔡元培</span><span>《丹青》</span></p> <p><span>(3)</span> 又如:意定(猜定);意度(推测;构想)</p> <p><span>(4)</span> 疑心 <span>[d1ubt]</span></p> <p><span>于是皇帝意</span><span>梁</span>。——<span>《汉书·梁孝王武传》</span></p> <p><span>(5)</span> 又如:意意似似(意意思思。犹迟疑豫;结结巴巴);意疑(疑心);意忌(疑忌)</p> <p> © gushisi.net </p> </p> </p> <p> <p> <span>意</span><span> 國語辭典</span> </p> <p> <p><p>意ㄧˋyì </p> <p><span>名</span><p><p><span>意思。</span><span>《易经·系辞上》:「书不尽言,言不尽<b>意</b>。」</span><span>唐·杜牧〈答庄充书〉:「是<b>意</b>能 遣辞,辞不能成<b>意</b>,大体为文之旨如此。」</span></p> </p><p><p><span>见解、观点。</span><span>唐·柳宗元〈桐叶封弟辨〉:「周公曰:『皇帝不成戏。』乃封小弱弟于唐。吾<b>意</b>不然。」</span></p> </p><p><p><span>私念、成见。</span><span>《论语·子罕》:「子绝四:毋<b>意</b>、毋必、毋固、毋我。」</span></p> </p><p><p><span>情趣。</span><span>如:「春<b>意</b>」、「醒<b>意</b>」。</span><span>南朝梁·刘勰《文心雕龙·神思》:「爬山则情满 于山,不雅观海则<b>意</b>溢于海。」</span><span>唐·杜甫〈登兖州城楼〉诗:「素来多古<b>意</b>,临眺独踌躇 。」</span></p> </p><p><p><span>激情。</span><span>唐·杜甫〈送李校书二十六韵〉:「临岐<b>意</b>颇切,对酒不能吃。」</span><span>唐·刘禹锡 〈竹枝词〉九首之二:「花红易衰似郎<b>意</b>,水流无限似侬愁。」</span></p> </p><p><p><span>希望。</span><span>如:「快意如<b>意</b>」。</span><span>《吕氏春秋·仲冬纪·长见》:「申侯伯善持养吾<b>意</b>,吾所欲,则先我为之。」</span></p> </p><p><p><span>心田、胸襟。</span><span>《汉书·卷一·高帝纪上》:「宽仁爱人,<b>意</b>豁如也。」</span></p> </p><p><p><span>姓。如明代有<b><b>意</b></b>秀。</span></p> </p></p> <p><span>动</span><p><p><span>疑心。</span><span>《韩非子·存韩》:「为计而使诸侯有<b>意</b>伐之心,至殆也。」</span><span>《汉书·卷四七·文三王传·梁孝王刘武传》:「于是皇帝<b>意</b>梁,逐贼,果梁使之。」</span></p> </p><p><p><span>猜度、揣测。</span><span>如:「出其不<b>意</b>」。</span><span>《庄子·胠箧》:「夫妄<b>意</b>室中之藏,圣也。」</span><span>《管子·小问》:「君子善谋而小人善<b>意</b>。」</span></p> </p><p><p><span>思考。</span><span>《诗经·小雅·正月》:「末逾绝险,曾是不<b>意</b>。」</span><span>《礼记·王制》:「<b>意</b>论轻重之序,慎测浅深之质,以别之。」</span></p> </p></p> <p><span>副</span><p><p><span>或。</span><span>《朱子·明鬼下》:「岂釹为之取?<b>意</b>鲍为之取?」</span><span>《庄子·盗跖》:「知有余邪?<b>意</b>知而力不能止邪?」</span><span>通「抑」。</span></p> </p></p> </p> <p> © gushisi.net </p> </p> </p> <p> <p> <p> <p> <p> <span>意</span><span> 《康熙字典》</span> </p> <p> <p>【唐韻】【集韻】【韻會】於記切【正韻】於戲切,𠀤音䔬。志之發也。【禮·大學疏】總包萬慮謂之心,爲情所意念謂之意。【禮運】非意之也。【註】意,心所無慮也。【疏】謂於無形之處,存心思慮也。無慮,卽慮無也。</p> <p>又與抑通。【徐鍇曰】見之於外曰意。意,猶抑也。舍其言,欲出而抑之。【大摘禮】武王問黃帝,顓頊之道存乎,意亦忽不成得見歟。意猶抑。【論語】抑與之歟。【漢石經】做意,抑猶意,古通用也。</p> <p>又【轉注古音】於宜切,音醫。【前漢·韓信傳】意嗚猝嗟。</p> <p>又叶乙力切,音億。【秦之罘刻石文】大矣哉。宇縣之中,承順聖意。羣臣頌罪,請刻於石,表垂乎常式。</p> <p>又與臆通。【賈誼·服賦】請對以意。【史記】做臆。【師古曰】叶韻音億。 【魏校曰】从心从音。意不成見而象,因言以會意也。</p> <p> © gushisi.net </p> </p> </p> </p> </p> </p> <p> <p> <p> <p> <p> <span>意</span><span> 《说文解字》</span> </p> <p> <p>『說文解字』 <p>志也。从心察言而知意也。从心从音。於記切</p> </p> <p>『說文解字注』 <p><span>(意)</span><span>志也。</span><span>志卽識。心所識也。意之訓爲測度、爲記。訓測者、如論語毋意毋必、不逆詐、不億不信、億則屢中。其字俗做億。訓記者、此刻人云記憶是也。其字俗做憶。大學曰。欲正其心者。先誠其意。誠謂實其心之所識也。如惡惡𦤀。如好好涩。此之謂自謙。鄭云謙讀爲慊。慊之言厭也。按厭當爲猒。猒者、足也。</span><span>从心音。</span><span>㑹意。於記切。一部。古音入聲。於力切。</span><span>察言而知意也。</span><span>說从音之意。</span></p>